Νέους κανόνες για τη χωρική ανάπτυξη του τουρισμού εισάγει το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο, με διαφορετικές προβλέψεις ανά περιοχή, περιορισμούς στους προορισμούς με υψηλή τουριστική πίεση και ειδική μέριμνα για νησιά και παράκτιες ζώνες.
Νέο πλαίσιο για το πού και υπό ποιες προϋποθέσεις θα μπορούν να αναπτύσσονται τουριστικές επενδύσεις στην Ελλάδα τίθεται σε εφαρμογή με Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και Τουρισμού Όλγας Κεφαλογιάννη, την οποία συνυπογράφει η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σούκουλη.
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό καθορίζει διαφορετικούς όρους ανάπτυξης ανάλογα με τα χαρακτηριστικά και την τουριστική επιβάρυνση κάθε περιοχής. Οι ρυθμίσεις επηρεάζουν, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα δημιουργίας νέων ξενοδοχείων, την απαιτούμενη αρτιότητα των γηπέδων, τη δυναμικότητα των μονάδων και τους όρους προστασίας του περιβάλλοντος.
Οι περιοχές χωρίζονται ανάλογα με την τουριστική πίεση
Κεντρικό στοιχείο του νέου σχεδιασμού αποτελεί η κατάταξη των περιοχών σε ζώνες Α έως Ε, ανάλογα με την ένταση της τουριστικής δραστηριότητας. Για την κατηγοριοποίηση λαμβάνονται κυρίως υπόψη οι διαθέσιμες τουριστικές κλίνες σε συνάρτηση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.
Η ένταξη μιας περιοχής σε συγκεκριμένη κατηγορία αποκτά πρακτική σημασία για τις επενδύσεις, καθώς συνδέεται με το είδος και την κλίμακα των εγκαταστάσεων που μπορούν να αναπτυχθούν, αλλά και με τους περιορισμούς που θα ισχύουν για νέα καταλύματα.
Ξεχωριστή κατηγοριοποίηση προβλέπεται για τα νησιά, τα οποία εντάσσονται σε τρεις ομάδες. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να διαφοροποιηθεί η χωρική πολιτική ανάλογα με την υφιστάμενη τουριστική ανάπτυξη και τις αντοχές κάθε προορισμού.
Αυστηρότεροι κανόνες στους προορισμούς με μεγάλη πίεση
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις περιοχές όπου έχει ήδη αναπτυχθεί έντονη τουριστική δραστηριότητα. Στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, που εντάσσονται στην κατηγορία Α, ο σχεδιασμός προβλέπει αυξημένους περιορισμούς, ώστε η προσθήκη νέων υποδομών να λαμβάνει υπόψη την υφιστάμενη επιβάρυνση.
Στην αντίθετη κατεύθυνση, για περιοχές με χαμηλότερη τουριστική ανάπτυξη προβλέπονται εργαλεία που μπορούν να διευκολύνουν την ανάπτυξη νέας δραστηριότητας. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται και Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης, μεταξύ των οποίων βρίσκονται συνοριακές περιοχές.
Η λογική του πλαισίου είναι επομένως διπλή: περιορισμός της πρόσθετης πίεσης σε ήδη επιβαρυμένους προορισμούς και δημιουργία δυνατοτήτων τουριστικής ανάπτυξης σε περιοχές όπου η δραστηριότητα παραμένει μικρότερη.
Τι προβλέπεται για νέες ξενοδοχειακές επενδύσεις
Η κατηγορία στην οποία υπάγεται κάθε περιοχή θα επηρεάζει άμεσα τους όρους για την ανάπτυξη νέων τουριστικών εγκαταστάσεων. Μεταξύ των παραμέτρων που διαφοροποιούνται περιλαμβάνονται τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για την κατασκευή ξενοδοχείων και η μέγιστη επιτρεπόμενη δυναμικότητα σε κλίνες.
Το πλαίσιο λειτουργεί παράλληλα ως κατεύθυνση για τον πολεοδομικό σχεδιασμό των επόμενων ετών. Αυτό σημαίνει ότι οι γενικές χωρικές επιλογές του θα πρέπει να εξειδικεύονται μέσα από τα προβλεπόμενα εργαλεία σχεδιασμού.
Ειδική προστασία για ακτές και ευαίσθητες περιοχές
Αυξημένη προστασία προβλέπεται για την παράκτια ζώνη, όπου εισάγονται ειδικοί κανόνες με στόχο τον περιορισμό παρεμβάσεων που μπορούν να αλλοιώσουν το φυσικό τοπίο και τα χαρακτηριστικά του παράκτιου χώρου.
Αντίστοιχη έμφαση δίνεται στα νησιά και γενικότερα στις περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές, όπου η δυνατότητα περαιτέρω τουριστικής ανάπτυξης συνδέεται με τις ιδιαίτερες συνθήκες και τη φυσιογνωμία κάθε τόπου.
Τι άλλαξε μετά τη διαβούλευση
Η τελική μορφή του πλαισίου προέκυψε έπειτα από διαδικασία διαβούλευσης και γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων οργάνων χωροταξικού σχεδιασμού.
Σύμφωνα με τα υπουργεία, η βασική αρχιτεκτονική και η κατηγοριοποίηση διατηρήθηκαν, ενώ έγιναν επιμέρους παρεμβάσεις σε τρία βασικά πεδία. Οι αλλαγές αφορούν τις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης της κατηγορίας Α, τις Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης της κατηγορίας Ε και τη δυνατότητα αξιοποίησης ήδη χαρακτηρισμένων παραδοσιακών και διατηρητέων κτιρίων στις περιοχές της κατηγορίας Α.
Διατηρείται επίσης η δυνατότητα «ήπιας ανάπτυξης», με ανώτατο συντελεστή δόμησης στο μισό του ισχύοντος στην εκάστοτε περιοχή, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Για τέτοιες παρεμβάσεις προβλέπονται εξειδικευμένες μελέτες, Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, διαβούλευση και έκδοση Προεδρικού Διατάγματος μετά τον προβλεπόμενο έλεγχο από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Τι επιδιώκουν τα δύο υπουργεία
Η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη ανέφερε ότι το νέο πλαίσιο εντάσσεται στη στρατηγική για ποιοτικότερη και περισσότερο ισορροπημένη τουριστική ανάπτυξη, με διαφορετική αντιμετώπιση των προορισμών που δέχονται ισχυρές πιέσεις και εκείνων που διαθέτουν ακόμη περιθώρια ανάπτυξης.
Σύμφωνα με την ίδια, επιδίωξη είναι επίσης η γεωγραφική και χρονική διεύρυνση της τουριστικής δραστηριότητας, ώστε περισσότερες περιοχές να συμμετέχουν στα οικονομικά οφέλη του κλάδου και η δραστηριότητα να μην περιορίζεται στους μήνες αιχμής.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έδωσε έμφαση στην ασφάλεια δικαίου και στη σύνδεση των επενδύσεων με σαφέστερους χωρικούς κανόνες. Κατά τον υπουργό, το πλαίσιο επιχειρεί να συνδυάσει την τουριστική και οικονομική δραστηριότητα με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.
Το επόμενο βήμα για τον τουριστικό χάρτη
Η εφαρμογή του Ειδικού Χωροταξικού αποκτά ιδιαίτερη σημασία για περιοχές με έντονη επενδυτική δραστηριότητα, καθώς η κατηγορία στην οποία εντάσσεται κάθε Δημοτική Ενότητα μπορεί να επηρεάζει ουσιαστικά τις δυνατότητες δημιουργίας νέων καταλυμάτων.
Παράλληλα, οι προβλέψεις του θα αποτελέσουν πλαίσιο αναφοράς για τον υποκείμενο πολεοδομικό σχεδιασμό. Το πρακτικό αποτύπωμα των νέων κανόνων θα εξαρτηθεί συνεπώς και από την εφαρμογή και εξειδίκευσή τους σε τοπικό επίπεδο.
NotosOnline