Η Ελλάδα απορρίπτει τις αποφάσεις της Τουρκίας για τη δημιουργία δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων» στο βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι οι ζώνες που καθόρισε η Άγκυρα εκτείνονται πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα. Το υπουργείο Εξωτερικών τονίζει ότι η κίνηση δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα ούτε να επηρεάσει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Οι σχετικές τουρκικές Προεδρικές Αποφάσεις φέρουν ημερομηνία 15 Αυγούστου και, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, οι περιοχές που προβλέπουν περιλαμβάνουν τόσο διεθνή ύδατα όσο και τμήματα τα οποία η Αθήνα θεωρεί ότι βρίσκονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η αντίδραση του ελληνικού ΥΠΕΞ εκδηλώθηκε στις 16 Αυγούστου, μετά τη δημοσίευση των αποφάσεων στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η ύπαρξη των δύο τουρκικών θαλάσσιων πάρκων και η ελληνική αντίδραση επιβεβαιώνονται και από δημοσιεύματα της ίδιας ημέρας.
Τι υποστηρίζει η Αθήνα για τις τουρκικές αποφάσεις
Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών, ένα κράτος δεν μπορεί να θεσπίζει μονομερώς εθνικές θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές σε θαλάσσιες ζώνες που βρίσκονται εκτός της δικαιοδοσίας του. Με αυτό το σκεπτικό, η Αθήνα θεωρεί ότι οι τουρκικές αποφάσεις δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα ως προς τις περιοχές διεθνών υδάτων που περιλαμβάνουν.
Αντίστοιχη είναι η ελληνική θέση για τις περιοχές που, κατά την Αθήνα, εμπίπτουν στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Το ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι η μονομερής οριοθέτηση ενός θαλάσσιου πάρκου δεν μεταβάλλει το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών ούτε επηρεάζει δικαιώματα που η Ελλάδα θεωρεί ότι απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Η ελληνική κυβέρνηση συνδέει, παράλληλα, το ζήτημα με το κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Κατά την εκτίμησή της, μονομερείς κινήσεις που αφορούν το καθεστώς θαλάσσιων περιοχών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο δυσχεραίνουν την προσπάθεια διατήρησης σχέσεων καλής γειτονίας.
Η σύγκριση με τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα
Στην ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών αντιπαραβάλλει τις τουρκικές αποφάσεις με την ελληνική πρωτοβουλία για θαλάσσια πάρκα στο Ιόνιο και το Αιγαίο. Η Αθήνα αναφέρει ότι οι ελληνικές προστατευόμενες περιοχές έχουν σχεδιαστεί αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων και, ως εκ τούτου, θεωρεί ότι δεν τίθεται αντίστοιχο ζήτημα δικαιοδοσίας.
Η διαφορά αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της ελληνικής επιχειρηματολογίας: η περιβαλλοντική προστασία, σύμφωνα με την Αθήνα, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο μονομερούς άσκησης δικαιοδοσίας σε θαλάσσιες περιοχές όπου αυτή δεν υφίσταται.
Το θέμα των θαλάσσιων πάρκων δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ήδη καταγράψει στην έκθεσή της για την Τουρκία το 2025 τις διαφωνίες που είχαν προκύψει γύρω από τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και τα θαλάσσια πάρκα, στο ευρύτερο πλαίσιο των διαφορών για τις θαλάσσιες ζώνες.
Στο επίκεντρο ξανά οι θαλάσσιες ζώνες
Η νέα διαφωνία επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα πλέον σύνθετα κεφάλαια των ελληνοτουρκικών σχέσεων: τις διαφορετικές θέσεις των δύο χωρών για τις θαλάσσιες ζώνες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η τουρκική πλευρά έχει διατυπώσει στο παρελθόν τη δική της αντίθετη νομική θέση για τον ελληνικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, υποστηρίζοντας ότι ελληνικές διεκδικήσεις επηρεάζουν περιοχές που η Άγκυρα θεωρεί ότι υπάγονται στη δική της θαλάσσια δικαιοδοσία. Σε επιστολή της προς τα Ηνωμένα Έθνη, η Τουρκία είχε επίσης δηλώσει ότι επιδιώκει την επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων οριοθέτησης μέσω διαλόγου και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Από την πλευρά της, η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι θα εξακολουθήσει να προασπίζεται τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τις ελευθερίες της ανοικτής θάλασσας, συνδέοντας παράλληλα την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος με την τήρηση του Διεθνούς Δικαίου.
NotosOnLine