Αυξημένη προσοχή στην Κρήτη έως το πρωί της Κυριακής 4 Οκτωβρίου συνιστά ο Σάκης Αρναούτογλου, καθώς τα προγνωστικά δεδομένα στα οποία αναφέρεται δείχνουν πιθανότητα πολύ μεγάλων υψών βροχής. Όπως επισημαίνει, το ανάγλυφο του νησιού και η επανάληψη των ισχυρών βροχοπτώσεων μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο από ορμητικά νερά και πλημμυρικά φαινόμενα.
Η προειδοποίηση έρχεται ενώ η Κρήτη βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με έντονα καιρικά φαινόμενα και η ΕΜΥ έχει επικαιροποιήσει το έκτακτο δελτίο για την εξέλιξη της κακοκαιρίας.
Έως 150-200 χιλιοστά βροχής κατά τόπους
Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Σάκης Αρναούτογλου, οι προγνωστικές ενδείξεις αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να καταγραφούν κατά τόπους 150 έως 200 χιλιοστά βροχής μέσα σε ένα 24ωρο, χωρίς να αποκλείονται ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει στη διάρκεια του επεισοδίου. Όπως εξηγεί, τα δεδομένα δείχνουν τρία διαδοχικά 24ωρα κατά τα οποία ενδέχεται να σημειωθούν κατά τόπους πολύ μεγάλα ύψη βροχής.
Για την αποτύπωση της κλίμακας, 100 χιλιοστά βροχόπτωσης αντιστοιχούν σε 100 λίτρα νερού ανά τετραγωνικό μέτρο. Σε έκταση ενός στρέμματος, η ίδια ποσότητα αντιστοιχεί σε 100.000 λίτρα νερού.
Γιατί το ανάγλυφο της Κρήτης αυξάνει τον κίνδυνο
Ο Αρναούτογλου εστιάζει ιδιαίτερα στον ρόλο που μπορούν να παίξουν τα βουνά, οι απότομες πλαγιές, τα φαράγγια και τα ρέματα της Κρήτης.
Ο υγρός αέρας που ανυψώνεται στις ορεινές πλαγιές μπορεί, υπό κατάλληλες ατμοσφαιρικές συνθήκες, να ενισχύσει τις βροχοπτώσεις στα μεγαλύτερα υψόμετρα. Παράλληλα, το νερό που δεν απορροφάται από το έδαφος ακολουθεί τις φυσικές κλίσεις και μπορεί να συγκεντρωθεί γρήγορα σε χαράδρες και κοίτες ρεμάτων.
Αυτό σημαίνει ότι ο πλημμυρικός κίνδυνος δεν περιορίζεται κατ’ ανάγκη στην περιοχή όπου βρέχει περισσότερο. Μεγάλες ποσότητες νερού που πέφτουν σε ορεινές ζώνες μπορούν να κινηθούν προς χαμηλότερα σημεία και να φτάσουν σε δρόμους ή οικισμούς ακόμη και όταν εκεί η βροχή είναι ασθενέστερη ή έχει ήδη σταματήσει.
Επαναλαμβανόμενες βροχές και κορεσμένο έδαφος
Ένας ακόμη παράγοντας που χρειάζεται προσοχή είναι η διαδοχή των βροχοπτώσεων. Εφόσον τα ισχυρά φαινόμενα επανέρχονται στις ίδιες περιοχές, το έδαφος σταδιακά μπορεί να απορροφά μικρότερες ποσότητες πρόσθετου νερού.
Την ίδια στιγμή, ρέματα και χείμαρροι ενδέχεται να έχουν ήδη αυξημένες παροχές. Έτσι, μια επόμενη ισχυρή βροχόπτωση μπορεί να οδηγήσει μεγαλύτερο μέρος του νερού στην επιφανειακή απορροή.
Ο Αρναούτογλου επισημαίνει επίσης τον κίνδυνο μεταφοράς φερτών υλικών, όπως χώματα, πέτρες και κλαδιά. Η συσσώρευσή τους σε στενά περάσματα, τεχνικά έργα ή κάτω από γέφυρες μπορεί να δυσκολέψει την απορροή και να προκαλέσει υπερχείλιση.
Σε ευάλωτες πλαγιές, σύμφωνα με την εκτίμησή του, χρειάζεται προσοχή και για ενδεχόμενες κατολισθήσεις ή πτώσεις βράχων.
Προσοχή ακόμη και εκεί όπου δεν βρέχει
Κρίσιμο στοιχείο της προειδοποίησης είναι ότι οι πολίτες δεν θα πρέπει να αξιολογούν τον κίνδυνο αποκλειστικά από την ένταση της βροχής στο σημείο όπου βρίσκονται.
Ένα ρέμα μπορεί να δεχθεί μεγάλο όγκο νερού από μια ορεινή λεκάνη απορροής αρκετά μακριά. Η επικίνδυνη ροή μπορεί επομένως να εμφανιστεί με χρονική καθυστέρηση και σε περιοχή όπου τα φαινόμενα είναι εκείνη την ώρα περιορισμένα.
Για τον ίδιο λόγο, ο Αρναούτογλου συστήνει να αποφεύγονται φαράγγια και κοίτες ρεμάτων όταν εκδηλώνονται ισχυρές βροχοπτώσεις στις περιοχές που τα τροφοδοτούν.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και σε δρόμους που έχουν καλυφθεί από νερό. Η διέλευση, είτε με όχημα είτε πεζή, μπορεί να είναι επικίνδυνη, καθώς δεν είναι ορατό το πραγματικό βάθος, η ισχύς του ρεύματος ή ενδεχόμενες ζημιές στο οδόστρωμα.
Από την ανομβρία στις έντονες βροχοπτώσεις
Ο Σάκης Αρναούτογλου αναφέρεται και στην παρατεταμένη ανομβρία που έχει προηγηθεί στην Κρήτη, διευκρινίζοντας ότι η ανάγκη για βροχή δεν σημαίνει πως πολύ μεγάλες ποσότητες νερού σε μικρό χρονικό διάστημα μπορούν να αξιοποιηθούν χωρίς προβλήματα.
Όταν η βροχή είναι ιδιαίτερα έντονη, σημαντικό μέρος του νερού μπορεί να απορρεύσει προς τη θάλασσα αντί να αποθηκευτεί στο έδαφος και στους υδροφορείς.
Συνδέει παράλληλα τη μετάβαση από περιόδους ξηρασίας σε επεισόδια πολύ έντονης βροχόπτωσης με την ευρύτερη επίδραση της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής στον κύκλο του νερού. Η συγκεκριμένη αναφορά αποτελεί εκτίμηση του ίδιου για το ευρύτερο κλιματικό πλαίσιο και όχι απόδοση του συγκεκριμένου καιρικού επεισοδίου αποκλειστικά στην κλιματική αλλαγή.
Η αναφορά στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης
Ο Αρναούτογλου, ο οποίος είναι ευρωβουλευτής, επαναφέρει παράλληλα το ζήτημα των υποδομών έγκαιρης προειδοποίησης. Αναφέρει ότι έχει ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στοιχεία σχετικά με την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων για μετεωρολογικά ραντάρ και συστήματα προειδοποίησης.
Κατά την εκτίμησή του, το κρίσιμο στοιχείο τέτοιων υποδομών είναι ο χρόνος προειδοποίησης που μπορούν να εξασφαλίσουν στους πολίτες πριν από την εκδήλωση επικίνδυνων φαινομένων.
Ο ίδιος προαναγγέλλει νεότερη ενημέρωση καθώς θα επικαιροποιούνται τα προγνωστικά δεδομένα για την Κρήτη, με ιδιαίτερη έμφαση στις περιοχές και στα χρονικά διαστήματα όπου ο κίνδυνος αναμένεται να είναι μεγαλύτερος.
